Meteorolog objasnio fascinantnu pojavu na nebu BiH

Meteorolog objasnio fascinantnu pojavu na nebu BiH

U meteorologiji ima mnogo fascinantnih pojava. Jedna od njih je, svakako, i kumulonimbus – oblak koji je odgovoran za jake vjetrove, snažne pljuskove, grad, gromove i munje, napisao je danas na svom Facebook profilu meteorolog Bakir Krajinović.

Glavnu ulogu u formiranju bilo kakvog oblaka, pa i kumulonimbusa, imaju temperatura i vodena para. Pojedini dijelovi zemljine površine, zbog svog sastava, materijala, oblika i boje, absorbuju više Sunčeve svjetlosti i toplote od drugih. Polja pšenice se sporije zagrijavaju od tamne oranice, ali mnogo brže od jezera i drugih vodnih površina.

U zoru, najveći dio zemljine površine ima približno istu temperaturu. Kako Sunce počne da grije, neke oblasti se brže zagrijavaju i imaju višu temperaturu od drugih.

Pošto su toplije, više zagrijavaju okolni vazduh. Topliji vazduh se, kao lakši, brzo podiže naviše i širi se. Time atmosfera postaje nestabilna. Ovakvo vertikalno kretanje toplijeg zraka u meteorologiji se zove konvekcija.

Kako se vazduh podiže, on se hladi jer predaje dio svoje toplote okolnom, hladnijem zraku. Što se više podiže, više se i hladi.

Kada topliji vazduh počne da se podiže naviše, on sadrži određenu količinu vlage. Kada je lijep, vedar dan, voda je u obliku nevidljive vodene pare. Koliko će vodene pare vazduh sadržati zavisi od njegove temperature. Ista zapremina toplijeg vazduha ima više vodene pare od hladnijeg zraka.

Pri podizanju vazduha se, pored širenja zbog toga što pritisak opada sa visinom, sve više hladi i u nekom trenutku dostigne temperaturu na kojoj sadrži najveću moguću količinu vodene pare – postaje zasićen. Ako vazduh nastavi da se podiže i hladi, višak vodene pare će se kondenzovati, formirajući mikroskopske kapljice vode. Oblaci su uglavnom sastavljeni od takvih kapljica (izuzetak su oblaci na velikim visinama koji se sastoje od malih ledenih kristala).

Kada se vodena para kondenzuje, oslobađa se latentna toplota koja dodatno zagrijava vazduh i ubrzava konvekciju, pa se vazduh još više podiže i oblak raste u svim smjerovima. Kondenzacija je sve intenzivnija što oblak više raste i što mu je vrh na većoj visini.

Kumulonimbus (lat. cumulus: gomila, hrpa + nimbus: oblak; međunarodna skraćenica Cb) je veliki, debeli i gusti oblak koji se uzdiže okomito uvis, katkada i iznad 10 kilometara. Donji mu je dio tamne, olovnosive boje, a gornji sadrži vlaknaste strukture, ispod kojih se često pojavljuju tamni rastrgani oblaci. Prema obliku može biti ćelav (calvus) i kosmat (capillatus).

Debljina varira u zavisnosti o godišnjem dobu

Debljina mu varira po godišnjem dobu: zimi je debljine 3-5 km, ljeti 8-10 km, a ponekad i 15 km. Gornji dio oblaka često se razvlači vodoravno pa oblak poprima oblik nakovnja (incus).

Ako je podnica razvijenog kumulonimbusa na temperaturi iznad 0 °C, sastoji se od kapljica vode. Iznad podnice nalazi se sloj pothlađenih kapljica (kapljica vode na temperaturama nižim od 0 °C), u većim visinama nalazi se mješavina ledenih kristalića i pothlađenih kapljica vode, a u najgornjem dijelu kumulonimbusa nalaze se samo kristali leda. Pod podnicom kumulonimbusa, ima često niskih, čupavih oblaka koji su spojeni sa njom ili ne i katkad daju oborine u obliku virga. Kad im se zaledi gornji dio, nazivamo ih olujnim oblacima.

Ubraja se u konvekcione oblake, jer nastaje razvojem kumulusa u nestabilnoj atmosferi. Zbog burnih procesa u kumulonimbusu sa velikim okomitim brzinama (više od 20 m/s) te jakim silaznim strujama na dijelu područja ispod oblaka, katkad je uzrokom vremenskih nepogoda (grad, jakih udara vjetra, munje, kratkotrajnih ali vrlo snažnih pljuskova, a zimi gustih i krupnih snježnih pahulja), naveo je Krajinović na Facebooku.

 

(nezavisne.com)

U ponedjeljak sunčano i još toplije

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH u ponedjeljak će biti sunčano i još toplije vrijeme sa temperaturom od 23 do 29, na jugu do 31 stepen ...

Temperature postaju nepodnošljive: Pogledajte kad nas očekuje osvježenje

Veoma vruće vrijeme i sutra očekuje Republiku Srpsku i Federaciju BiH (FBiH) sa dnevnom temperaturom do 40 stepeni, ali od utorka meteorolozi najavljuju ...

U Evropi izmjerena najviša temperatura ikad

Najviša temperatura zabilježena je u Italiji, tačnije na jugoistoku Sicilije gdje je izmjereno 48.8 stepeni Celzijusa. (RTRS)

Avgust topliji od prosjeka, pogledajte kakve temperature nas očekuju

Avgust će biti topliji od prosjeka, u najvećoj mjeri u prve dvije dekade, ali se tada mogu očekivati i lokalne nepogode praćene jakim pljuskovima, navodi ...

Oprez: Crveni meteoalarm za veći dio BiH

Crveni meteoalarm upaljen je za veći dio Bosne i Hercegovine. Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, temperature će se kretati do 40 ...

Upozorenje meteorologa: Stiže najgori toplotni talas ovog ljeta

Čini se da će posljednji dani jula i početak avgusta donijeti najintenzivniji toplotni talas ljeta 2021. u Evropi, navodi se u vremenskoj prognozi "Severe ...

Novi talas vrućina stiže u region

Nakon perioda kiša, prema prognozi Hidrometeorološkog zavoda, ponovo se vraćaju nešto više temperature. U petak se u Bosni i Hercegovini očekuje ...

Izdato narandžasto upozorenje zbog kiše za veći dio BiH

Meteoalarm je izdao narandžasto upozorenje zbog očekivane obilne kiše na većem dijelu Republike Srpske i Federacije BiH (FBiH). Narandžasto upozorenje ...

Kakvo nas vrijeme očekuje do kraja dana?

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH danas će preovladavati promjenljivo vrijeme s povremenom kišom, pljuskovima i grmljavinom. Kiša se očekuje prvo na ...

Žuti alarm zbog moguće grmljavine

Meteoalarm je za veći dio Republike Srpske i Federacije BiH (FBiH) izdao žuto upozorenje zbog moguće grmljavine. Alarm je izdat za područje Banjaluke ...