Bajke braće Grim potiču još iz drevnih kultura

21.01.2016 09:59

Kada su braća Jakob i Vilhem Grim počela sakupljati bajke u 19. vijeku, Vilhelm je sugerisao da mnoge od njih datiraju još od prije hiljadu godina, dok je opšteprihvaćeno mišljenje bilo da su stare nekoliko stotina godina.

Međutim, istraživači koji se bave usmenim predanjima vjeruju da je Vilhelm Grim bio u pravu.

I dok su dvije najpoznatije bajke "Ljepotica i zvijer" i "Ramplestilckin" zaista napisane u 17. i 18. vijeku, istraživači su otkrili, koristeći matematičke modele, da neke od bajki datiraju od prije 4.000 godine, a neke su čak i starije.

Primjera radi, utvrdili su da bajka "Kovač i đavo" datira još od prije 6.000 godina, dakle iz bronzanog doba. Priča je to o kovaču koji sklapa pakt sa đavolom kako bi dobio natprirodne moći. Još jedna popularna bajka "Čarobni pasulj" vrlo je stara i datira od prije 5.000 godina. Ovo je bajka koja pripada žanru "dječak koji je ukrao džinovo blago" i upravo na osnovu te tematike se može odrediti njena starost, jer je određeni žanr bio popularan u određeno doba.

Istraživanje je sprovela i objavila Sara Graca da Silva, s Novog univerziteta Lisabon, koja se bavi usmenim predanjima i folklorom. S njom je radio i dr Džamshid Tehrani, s Univerziteta Duram, i njih dvoje su došli do veoma zanimljivih podataka.

"Ono što je zaista fascinantno jeste da su te priče opstale toliko dugo, a da pritom nisu zapisane. Jer, neke od priča su starije od engleskog jezika i prvi put su vjerovatno ispričane na jeziku koji više ne postoji. Prenosile su se uglavnom usmenim predanjem", kaže Tehrani.

Nastojanja da se istraži istorijat narodnih priča su se pokazala komplikovanim i kompleksnim, jer se sa prikupljanjem i zapisivanjem ovih priča počelo tek u 17. vijeku, iako su priče i bajka postojale i ranije, još u vrijeme antičke Grčke i Starog Rima.

Vilhem Grim je još u 19. vijeku tvrdio da tradicionalne njemačke bajke, koje je prikupio zajedno s bratom i objavio 1812. godine, zapravo potiču još iz drevnih kultura, od Skandinavije do Južne Azije, iako su mnogi tada osporili te njegove tvrdnje. Ipak, dr Tehrani kaže da je Grim vjerovatno imao pravo. "Mi smo tokom istraživanja testirali tu njegovu hipotezu i vjerujemo da je tačna", kaže dr Tehrani.

On naglašava da je veliki broj tzv. magičnih, narodnih priča postojao u indoevropskoj usmenoj tradiciji prije nego što su ih počeli zapisivati, tako da je Grim, s te strane, svakako bio u pravu. (Independent)