Žestoko razdoblje oluja: Šta je to uragan pete kategorije?

05.09.2019 13:40

Uragan Dorijan obrušio se na sjeverne Bahame kao jedna od najsnažnijih oluja u istoriji i peta po redu oluja 5. kategorije koja se formirala na Atlantiku u zadnje četiri godine. Evo nekih činjenica o oluji pete kategorije i o tome što se može očekivati budući da klimatske promjene nezaustavljivo menjaju vrijeme.

Naučnici rangiraju uragane po kategorijama od 1. do 5. prema međunarodnoj ljestvici jačine uragana, tzv. Safir-Simpsonovoj skali. Oluje pete kategorije dolaze s vjetrovima od najmanje 252 kilometra na sat.

Osim razornih vjetrova, uragani te kategorije izazivaju i katastrofalne poplave.

Dorijanovi naleti vjetra dostigli su 298 kilometara, što je najveća brzina prilikom obrušavanja na kopno koja je ikad zabilježena na Atlantiku, navodi Nacionalni centar za uragane. S dolaskom Dorijana zadnje četiri godine najduže su zabilježeno neprekinuto vremensko razdoblje s barem jednom olujom 5. kategorije na Atlantiku. Prije toga je najduže neprekinuto vremensko razdoblje bilo od 2003. do 2005.

 

 

VELIKE I MALE OLUJE

Uragan Metju 2016. bio je prva oluja 5. kategorije na Atlantiku od 2007.

Drugi nedavni uragani 5. kategorije uključuju Irmu, koja je poharala Karibe i jug Sjedinjenih Država u septembru 2017. Uragan Katrina, koji je pogodio Luizijanu, Misisipi, Floridu i Alabamu 2005. i odnio više od 1.800 života, takođe je bio 5. kategorije.

Za razliku od njih, uragan Florens 2018. oslabio je do 1. kategorije prije nego što se obrušio na Sjevernu i Južnu Karolinu, ali je uprkos tome bio jako opasan. "Oluja niže kategorije i dalje može biti opasna i nanijeti veliku štetu", izjavio je tada Emanuel Bosri iz meteorološke službe Meteo France.

Florens je donela ogromnu količinu padavina dvema Karolinama, prouzrokovši poplave i prekid snabdijevanjem električnom energijom.

 

 

ŽESTOKO RAZDOBLJE OLUJA

Godine 2018. niz katastrofalnih oluja - uključujući Florens i uragan Majkl u septembru i oktobru - odnijeli su desetine života i prouzrokovali štetu u iznosu od ukupno 32 milijarde američkih dolara (29 milijardi evra) u Sjevernoj Karolini, Južnoj Karolini i Floridi.

Majkl je bio najsnažnija oluja koja je pogodila kontinentalne Sjedinjene Države od 1969. U maju je meteorološka služba NOAA predvidjela "gotovo normalnu" sezonu atlantskih uragana za 2019. Međutim, vlasti su pozvale Amerikance da se pripreme jer više od 80 milliona ljudi živi u visokorizičnim područjima, iako zapravo nisu na obali.

Obično veća šteta nastaje od poplava koje prouzrokuje uragan nego od vjetrova.

 

 

GORE TEK DOLAZI?

Naučnici su davno predvidjeli da će zbog globalnog zagrijevanja tropske oluje postati razornije, a neki kažu da su dokazi toga možda već vidljivi.

Sve topliji okeani jačaju tropske oluje, a porast nivoa mora takođe dovodi do većih, jačih i opasnijih oluja.

 

 

(nationalgeographic.rs)